Holendrecht: de achterbuurt van de Bijlmer

metrostation-holendrecht4In 1968 werden de eerste flatgebouwen van de Bijlmer, Amsterdams Stad van de Toekomst, opgeleverd: de rechte H-flats, later opgevolgd door de fameuze, geknikte flats in Bijlmer Noord. In Bijlmer Zuid, voorbij de Gaasperdammerweg, zou volgens plan ongeveer hetzelfde bouwprogramma worden gevolgd, met echter meer zes etage hoge flatgebouwen, de oude droom van Nassuth, die in de Noord Bijlmer achterwege werden gelaten omdat de bouwkosten de pan uitrezen en de woningnood torenhoog was.  Er kwamen vooral 11 etage hoge flats, zodat er meer te verdienen en te herbergen was op eenzelfde stukje grond. In Zuid zou echter maar een hoogbouw-complex gerealiseerd worden: Nellestein, onderverdeeld in Leksmondhof, Leerdamhof, Liendenhof en Leusdenhof aan de Gaasperplas en allemaal premiehuur. De rest werd vierhoog of laagbouw: sociale huur, premiehuur en koop. De Bijlmer hoogbouw werd afgeschaft vanwege de hoge kosten – veroorzaakt door de appartementen zelf, maar ook de garages, de binnenstraat etc – en het in diskrediet raken van  hoogbouw: te uniform, te ongewild en te gehaat, vooral door de woningbouwverenigingen die de sociale huur woningen moesten gaan beheren. Bovendien had men vooral in het begin zo goedkoop mogelijke woningen nodig om de zogenaamde stadsvernieuwingsurgenten uit de oude, Amsterdamse arbeiderswijken op te vangen, die tenslotte gesloopt dan wel gerenoveerd zouden worden.

De eerste wijk die begin /midden ’70 verrees, was Holendrecht: middenhoog, vier etages, rond een rechthoek van groen met ontsluitingsweg, te bereiken via een groot parkeerveld. Dit was het eerste deel, later kwamen er buurtjes als Nieuwersluishof bij, waar de huizen op de begane grond een voortuin kregen en het groen in het binnen gebied verdween. Wel veel groen aan de woonkamerkant. De rechthoekige vorm met een open kant maakte plaats plaats voor een wat meanderend lint. Arbeiderswoningen waren het, voor de ‘echte’ Amsterdammers, ontworpen door architecten van Volkshuisvesting zoals Ab Vos, de latere directeur van de deze dienst, die bij de Bijlmer Vernieuwing een grote rol zou spelen.

nieuwersluishof-puin2 nieuwersluishof

nieuwlandhof-kerknieuwlandhof-kerk2In de loop der tijd liep Holendrecht (inmiddels onderdeel van een gebied dat niet meer de Zuid Bijlmer heette maar Gaasperdam om elke associatie met de Bijlmer zoveel mogelijk teniet te doen) vol met bewoners, die uit thuislanden in den vreemde naar Amsterdam trokken en door gelijksoortige migranten, die uit de Bijlmer verdreven werden door te hoge huren en natuurlijk de sloop van de hoogbouw. Holendrecht kreeg het imago van a-sociaal en verpaupering, een buurt die daarin kon wedijveren met de verguisde Bijlmer. Inmiddels is Holendrecht aan het renovatie-infuus, zoals nu te zien is in bijv. Nieuwersluishof en het daarnaast gelegen Nieuwlandhof, beiden op korte afstand gelegen aan de noord ingang van het gelijknamige metro- en trein station en ooit ook de in- en uitstap van/naar een reusachtig kantorencomplex, dat al jaren leeg staat, en onderdeel van de kantorenwijk Bullewijk tegenover het AMC. De twee hoven ademen vooral verpaupering en verloedering. Grote hopen afval liggen midden tussen de woningen. Voortuintjes zijn slechts betegeld en bergen soms een wilde boom. De gevels zijn vuil, de parkeerplaats is overvol, benauwd en uitermate rommelig vorm gegeven, met door wortelgroei omhoog geduwde straatstenen. Op de grens van de twee hoven bevindt zich ook een volstrekt onduidelijk gebouw (foto 4 en 5), dat op geen enkele manier aangeeft waarom het daar ooit is neergezet. Op dit moment is het in ieder geval in handen van een evangelisatiekerk, waar aan de metrokant een krakend zigzagpad met railing omheen loopt, dat toegang geeft tot een zeer kleinschalige ingang en verder doorloopt naar het metrostation.

Gelukkig is er ook goed nieuws. De metro-ingang in dit gebied is inmiddels geheel opgeknapt, lekker fris en open, en de muren van brut beton zijn ontdaan van al hun verflagen (zie foto 1). Jammer is wel dat de ruimte net buiten het station er gewoon nog groezelig, uitgewoond en outdated uitziet, inclusief het kunstwerk van Shlomo Koren (het gekrulde staal), dat indertijd de bewoners moest helpen de metrolijn als iets goeds en moois te zien (de belangrijkste reden voor al die kunstwerken in en bij de stations van lijn 53 en 54). De metro ingang bij het AMC wordt momenteel onderhanden genomen (laatste foto). En verder buiten kondigt zich een andere herschepping aan. Er is al een oud kantoor paarsblauw geverfd en omgeturnd tot studentenhuisvesting; het verloederde, immense kantorencomplex gaat tegen de vlakte; en er komt van alles nieuw, inclusief horeca, sport en meer design.

metrostation-holendrecht5metrostation-holendrecht1

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: