Categorie archief: Geen categorie

Winstbejag verheft de CIAM-bouw

De woningen op Kanaleneiland in Utrecht, een wijk nogal ver van het centrum, zijn hele gewone, maar heldere en lichte doosjes, in lange rijen van vier woonlagen gestapeld op een onderhuis, gelegen aan brede lanen met autovakken. Ze refereren aan De Stijl, Bauhaus en CIAM, zijn van na de oorlog, jaren ‘50-’60, in uniforme systeembouw gefabriceerd, en waren bedoeld voor de (sub)modale burgerman die zich ruimte, licht en moderniteit zocht. Zoiets als de Bijlmer dus, maar dan veel platter, minder ruim, zonder collectieve ruimten, garages en verhoogde wegen. En ook daar, op die niet al te brede, rechthoekige strook van een soort schiereiland tussen twee rechte kanalen, ontpopte zich een Stad van Aankomst, in dit geval van Turken en Marokkanen, die ertoe leidden dat er sloopplannen werden ontwikkeld. En dat bracht weer een miljoenendeal op, waarmee uiteindelijk zo’n 51 miljoen gemoeid was.

Het begon dus met een sloopplan, maar het werd verkoop. Gemeente Utrecht en eigenaren van de huizen – de wbv’s Mitros en Portaal – rekenden zich rijk toen Adventicum zich meldde, een joint venture van de staatsbank uit Qatar en Credit Suisse, een bankinstelling van durfkapitalisten, die mede de bankcrisis van 2008 veroorzaakten. Adventicum wilde de boedel voor 0 euro overnemen en als dat kon zou het de gemeente 30.000,– per woning betalen: voor de grond, de bestrating, aanleg van groen etc. De woningen zou het verder mooi opknappen en daarna tegen goed geld gaan verhuren. Premiehuur dus, die beter verdienende bewoners naar Kanaleneiland zou trekken. Dat leek de verkopers en gemeente prachtig. Het aanzien en de aantrekkingskracht van de wijk kon daar alleen maar beter van worden. Ze zeiden dus ja, en dat deed natuurlijk ook bouwbedrijf Heijmans, die in de wijk al volop met renovatie-werkzaamheden en nieuwbouw bezig was. Midden 2016 werd het allemaal beklonken en als bonus verwierf Adventicum ook nog het recht om de woningen, indien het dat wenste, later aan de zittende (nieuwe) huurders te verkopen.

Een jaar later, toen Heijmans de boel gerenoveerd had, verkocht Adventicum zijn bezit aan geldschieter Rubens Capital Partners, gevestigd op de Amsterdamse Zuidas en het Canadese bedrijf Capreit, die de woningen via een Nederlandse vestiging zou gaan verhuren. Adventicum had toen de boel voor 29 miljoen opgeknapt en verkocht het voor 51 miljoen. De prijs van de woning steeg zo van 115.000 naar 203.000 euro. Tel uit uw winst. De huren werd vastgesteld op 850 a 1.000 euro per maand en bleken al snel geen huurder tegen te houden. De volgende winstronde ligt natuurlijk bij de verkoop van de appartementen. 50 à 100 duizend euro’s per stuk lijkt geen gok.

Iedereen gelukkig dus, vooral het systeem dat we kapitalisme noemen. Maar het zou natuurlijk heel wat socialer zijn geweest om de woningen casco (inclusief renovatie van het gebouw zelf) aan potentiële kopers aan te bieden, gelijk bij Kleiburg gebeurde. Hoewel beide renovaties onvergelijkbaar zijn, betaalde de nieuwe Kleiburger ook zo’n bedrag als 115.000 of minder als het om een kleine woning ging. Vanzelfsprekend wordt op deze manier evenzo het kapitalisme gespekt. Iedere eigenaar van een Kleiburg appartement haalt immers bij verkoop gemakkelijk 50% of meer winst op zijn aanschafprijs. Maar goed, dat past bij een normaal functionerende markt. Op Kanaleneiland is een ander spel gespeeld en dat met behulp van een SP-wethouder.

Gelukkig staat nu ook vast, dat de verguisde hoogbouw-meuk van de wederopbouw kapitaal vriendelijk is geworden en de sloopkogel kan afkopen.

 

Lunch voor Bijlmer Pioniers, met Brooklyn in het vooruitzicht

De Bijlmer viert vanaf 25 november jl. een jaar feest, tot en met 25 november 2018 als het officieel 50 jaar geleden is, dat KVP-wethouder Elsenburg aan de katholieke familie Copray de sleutels van hun nieuwe 6-kamerwoning op Hoogoord overhandigde. Vanaf dat moment waren zij de eerste bewoners. Het feestjaar moet gezien worden als een lang gerekte promospot, waarbij voor allerlei festiviteiten vooral een beroep wordt gedaan op bewoners-initiatieven, want veel jubileumgeld is er niet. De Bijlmer cq bestuur Zuidoost droomt van een mooie toekomst als de Nederlandse evenknie van de oude wijk Brooklyn in New York, waar vanouds geschoolde arbeiders en kleine middenstanders woonden, maar sinds een aantal jaren hot is ofwel gegentrificeerd wordt. Oud en arm maakt nu plaats voor hip en modern, maar nog niet zo rijk om zich in Manhattan te kunnen vestigen. Van Bims ( Sranan voor Bijlmer) naar Brooklyn heet opeens de leus te zijn.

Als eerbetoon aan de eerste bewoners organiseerde het Bijlmer Museum een lunch voor hen in de oude collectieve ruimte Grubbehoeve (sinds 1974) waar ook het Bijlmer Museum zijn expo-zaal heeft. In de bijlage bij dit bericht vindt u daarover een verslag. Oprichter van het museum en organisator van de lunch, Henno Eggenkamp, hield bij deze lunch onderstaande toespraak.

“De Bijlmer had in 1969 : 7767 inwoners. In 1976, na bouw Groenhoven en Gouden Leeuw: 41.601. In 2017 was er nog een bewoner die vanaf 1968 op hetzelfde adres in de Bijlmer woonde.
In 1974 waren dat er 148; in 1994 – bij sloop – 20 jaar na 1974: 1446. In 2004: 4842. In 2014: 14430 ; in 2016: 15255. Berekeningen tot 2015 gebaseerd op telkens 5 jaar.

In 1991 had de Bijlmer net voor het sloopbesluit het hoogste aantal inwoners: 54.354 tegen 91.084 in Zuidoost. Daarna werd het minder: 44.052 in 2005, het laagterecord. In 2015 is het aantal 51.241, nog altijd lager dan in ‘91, tegen 86.057 in Zuidoost. Van die 86.057 zijn er 26.010 van Surinaamse origine, zo’n 31% van het totaal, ruim 70% daarvan in de Bijlmer. Surinamers worden ook gerekend bij de niet westerse allochtoon: in Zuidoost zo’n 64%, in de Bijlmer een 70% (was 78% in 2004). In Amsterdam gemiddeld liep het percentage niet westerse allochtoon terug van 39,5% in 2004 naar 34,8 in 2015. Paar redenen: minder geboortes, meer allochtonen die door geboorte autochtoon worden. Ondertussen stijgt het aantal mensen met een (deels) niet-westerse afkomst nog altijd. Ze worden nu dus als Nederlander geteld.

In 1992 had de Bijlmer 23.568 woningen, in 2015: 23.864. In 2015 was 25,4% van het aantal woningen een koopwoning, ofwel ruim 6.000. Ooit waren dat zo’n 1500 woningen max: Gouden Leeuw, Groenhoven en Geerdinkhof. Ook omhoog ging de woonduur, het gemiddelde van het aantal jaren dat men in de Bijlmer bleef wonen: van 5,8 jaren in 2004 naar 7,45 jaren in 2015, terwijl het in geheel zuidoost steeg naar 8,8 en het Amsterdams gemiddelde in 2015 uit kwam op 8,6

Sommigen mensen worden mede door het succes van Kleiburg (met z’n 20% huisjesmelkers) zo enthousiast over de toekomst van de Bijlmer dat er vandaag een talkshow wordt gehouden met als leuze: van de Bims (Bijlmer) naar Booklyn, het laatste gentrificatie succes van New York. Voorlopig geloven we daar niet in, hoewel de huizen in de Bijlmer het goedkoopst zijn in geheel Amsterdam, sinds kort net meer dan 2.000 de m2, tegen al snel 4-6.000 de vierkante meter in de Pijp en ook in Oost. Kleine nieuwbouwappartementen in Diemen Zuid, aan de overkant van het gesloopte Egeldonk en Eeftink zijn minstens 2 x zo duur als de laagbouw woningen, die in 2016-2017 op het terrein van die flatgebouwen verzameld zijn onder de naam Emerald, een buurtje dat onlangs een architectuurprijs won. De woningen in de Bijlmer zijn bovendien groter, en hebben voor- en achtertuin. De WOZ waarde in Zuidoost is 143, in Noord 189 en in het centrum 354.

Een andere reden om nog niet in Brooklyn te geloven is het ontbreken van leegstand, de blijvende overvloed aan sociale huurwoningen die niet de markt opmogen, het gebrek aan schattige, knusse en (romantisch) historische panden voor weinig, het overgrote tekort aan goedkope schuren, loodsen, werkplaatsen, en winkeltjes, die dienst kunnen doen voor hippe horeca, startende bedrijfjes etc. en het dus bijna totaal ontbreken van zogenaamde hippe voorzieningen.
In de Bijlmer is bovendien weinig te doen en het is met de rest van Zuidoost nog altijd het armste stadsdeel van Amsterdam. Was het gemiddelde besteedbaar inkomen van een Amsterdammer 24.100,– in 2015, in Zuidoost was 17.900. Of anders gezegd: in Zuidoost is het gestandaardiseerde inkomen ten aanzien van Nederland als geheel: 80-81%, terwijl dat in het een na armste stadsdeel Noord zo’n 86% is. We hebben ook het minste aantal motorvoertuigen per bewoner.
Zuidoost/ Bijlmer beschikt ook over verreweg het grootste aantal eenouder gezinnen in Amsterdam, 17,7% in 2013. We hebben met Nieuw West in Zuidoost ook de hoogste jeugdwerkloosheid en scoren het meest op aan drugs gerelateerde misdrijven.
Maar verder is de Bijlmer een heel gewoon stadsdeel geworden. Het getto aangezicht is geheel verdwenen, zoals overal in Amsterdam en de rest van Nederland, met dank aan onder meer een succesvol drugsbeleid. De geregistreerde criminaliteit daalt over de hele linie.

Het is er ruim en groen en lekker kosmopoliet. En zoek je Brooklyn, wacht dan de ontwikkelingen af in het gebied tussen het Johan Cruyff Stadion en het AMC.”

bewonerslunch voor site2

Paviljoen voor Van Eesteren

Het is lang en van hout, buiten zwart geverfd, binnen hout kleur. Bovenop in het midden is er een 2de etage, zo lijkt het, maar eigenlijk is de zaal op die plek alleen verhoogd. Het geheel lijkt op de vierkante weergave van een pont, midden hoog, voor en achter een lager dek. Paviljoen Van Eesteren heet het, geopend op 20 oktober jl, en vernoemd naar de stedebouwkundige, die het Amsterdamse uitbreidingsplan in 1935 tekende, in ’33 voorzitter was van het CIAM-congres, directeur werd van Stadsontwikkeling, Amsterdam Nieuw West vorm gaf en de grote leermeester was van Siegfried Nassuth, ontwerper van de Bijlmer. Een man die meer geloofde in het belang van de woningplattegrond en de buitenruimte dan in architectuur.

Het paviljoen staat aan het Noordeinde van de Sloterplas, een gebied dat onlangs tot beschermd stadsgebied werd verklaard. De expo is een vergroting van een geschrift met illustraties, geplakt op wanden en blokken.

De opening startte met een aantal keurige lezingen, waarbij uitsluitend vrouwelijke architecten en stedebouwkundigen betrokken waren en de familie Van Eesteren op de eerste rij. Het gebeurde in de vrij reusachtige aula van het Mundus college, een vmbo-school, die onlangs verbouwd werd en daar onder andere een monumentale hal aan over hield. Het is een modern gebouw met verspringende blokken en mooie raampartijen.

Buiten bij de ingang klierde een groep Marokkaanse meiden en jongens, leerlingen dus, die zich voorstelden als die ‘vervelende Marokkaantjes’ en met de brutaalste bek bij een dikke jongen. Een meisje met lang krullend haar stelde zich uitdagend, lief glimlachend dicht naast me op, terwijl ik het college fotografeerde. Meisje met hoofddoek verzocht me keurig haar niet te fotograferen.
Een leraar jaagde hen tenslotte gedecideerd weg en de grijze golf die binnen zo aandachtig geluisterd had, bewoog zich langzaam naar het Paviljoen en de tent met luide muziek, speciaal bier, wijn en hapjes, Voor iedereen twee muntjes a 1 euro, maar de oude man met de emmer vol muntjes kon net zo veel keer gepasseerd worden als je behoefte had aan nog wat gratis drank. En daar was ook Harriët Haakma-Wagenaar die eertijds 50 jaar geleden met man Willem heel zorgvuldig het juiste appartement op 10-hoog Kleiburg had uitgezocht, daar waar je het beste naar dalende vliegtuigen kon kijken. Ze wonen nu al jaren in de luxe torenflat aan de Sloterplas en stonden aan de wieg van het Van Eesteren Museum.

1974: Kappen met het idee van 300 jaar slavernij

25 november a.s. start het feestjaar: 50 jaar Bijlmer. Op 25 november 2018 is het officieel dan zover.  25 november is ook de dag dat Suriname onafhankelijk werd en wel in 1975. De avond daarvoor, in ’75 dus, werd de onafhankelijkheid van Suriname wegens het tijdverschil op 24 november ‘avonds gevierd met het hijsen van de vlag. Dat gebeurde op het grasveldje achter het Caraibisch Centrum op het Aanloopcentrum, waarop later Vogeltjeswei verscheen. Helaas weigerde de vlag dienst waarop  schrijver dezes (Henno Eggenkamp) in de mast kroop om de vlag uit de knoop te krijgen. Je ziet op bijgaande foto zijn gezicht in de vlag.

Een jaar eerder werd de onafhankelijkheid van het land besproken op een vergadering van ‘Surinamers in Nederland'(SIN). En daarover werd weer gepraat in een uitzending van Lokale Omroep Bijlmermeer, die indertijd alleen in de oude H uitzond. Bij presentator Jan Krol zitten twee Surinaamse heren:  een zekere meneer Brown en Leo van Sprang, mede oprichter van SIN en het Caraibisch Centrum. Brown legt uit tegen de onafhankelijkheid op dat moment te zijn, want het land is er nog niet rijp voor en dat zal nog wel 10 jaar duren. Hij spreekt ook onbekommerd over twee machtsblokken: de Hindoestanen en wij negers. Leo legt uit dat de overgrote meerderheid van de vergadering voor onafhankelijkheid is en wel zo snel mogelijk. Hij legt ook uit dat de vergadering besloten had, dat “we moeten kappen met het idee van 300 jaar slavernij. Natuurlijk is dat allemaal waar, maar we moeten nu samen met de Nederlanders aan de slag.” Op naar een goede toekomst dus.  De videotape zal voor 25 november bij het Bijlmer Museum te zien zijn. Ze bevat ook een optreden van Anne Marie Hunsel.

Lieve Hugo

Bijlmer’s beroemdste zanger was ongetwijfeld Lieve Hugo, hoewel hij slechts enkele jaren in de Bijlmer leefde. Hij stierf 10 dagen voor de onafhankelijkheidsdag van Suriname op 25 november 1975.  In een groots afscheid vertrok zijn kist naar Paramaribo, waar hem een nog grootsere begrafenis wachtte. Over Lieve Hugo werd reeds een aantal jaren geleden een docu gemaakt en nu is er ook een muzikaal eerbetoon. Op deze site een interview daarover en een verhaal over de zanger.

Zijn band de Happy Boys leefde nog jaren voort, met als bassist Dennis Gilles, die tot zijn dood een aantal jaren terug in de Bijlmer woonde. Dennis was ook vrijwilliger in Café de Nachtegaal.

Niet Yustus Maatrijk maar Joop den Uyl maakte van de Bijlmer een zwarte stad

Daan Dekker (auteur De Betonnen Droom) maakte op verzoek van de VPRO een radiodocu over de roenmruchte geschiedenis van Gliphoeve in de jaren ’70. De docu wordt op 10 september door de VPRO uitgezonden. Gisteravond bij de Bijlmer Bios werd een promofllmpje voor de docu gedraaid en sprak Guilly Koster mooie woorden over Justus Maatrijk. Deze Justus, later Yoesoef geheten, leidde in 1974 de kraakacties van de Gliphoeve-appartementen. En daarom werd Justus de grote held van Koster, want dankzij Justus werd de Bijlmer zwart. Maar ach, die helden status moet eerder aan Joop den Uyl toevallen: als wethouder te Amsterdam verantwoordelijk voor de bouw van de Bijlmer en als minister-president de grote man die de onafhankelijkheid van Suriname in ’75 mogelijk maakte, maar ook de man die de Surinamers zoveel mogelijk wilde ontmoedigen om naar Nederland te ‘vluchten’, wat ze echter massaal deden uit vrees voor raciale rellen en armoe in het nieuwe moederland. Hen wachtte in Nederland geen warm welkom.

De Bijlmer van Joop werd een Stad van de Toekomst die niet zijn gedroomde bevolking trok, maar al snel kampte met leegstand. Het was een uitkomst voor Surinamers, die al vanaf eind ’60 naar Amsterdam trokken en er buiten de Bijlmer nauwelijks een woning konden vinden. Begin ’70 was al 20-30% van de Bijlmer bevolking van Surinaamse (en Antilliaanse) afkomst, wat weer tot meer leegstand leidde, want lang niet alle Nederlandse buren waren gecharmeerd van landgenoten met een kleur, die bovendien on-hollands gedrag vertoonden. Mede daarom kwam er al snel een gemeentelijke regel die voorschreef dat niet meer dan 20-30% van de bewoners in een flatgebouw van Surinaamse huize mocht zijn. Het rijk – kabinet Den Uyl – ondersteunde dit beleid, want men vreesde dus een vloedgolf aan overzeese migranten. Er was echter een wbv die zich niets van de regel aantrok: Ons Belang, eigenaar van Gliphoeve 1(nu Geldershoofd), die zo arm was dat ze geen huurder kon weigeren. Ze liet dus veel meer Suri’s toe dan mocht en de gemeente greep in. Die had toen liever leegstand. En vervolgens begon dus het kraken van lege woningen, mede omdat veel Suri’s noodgedwongen verbleven in krakkemikkige, kleine en armoedige pensions.

Uiteindelijk stond de gemeente in ’75-’76 de ‘verzwarting’ van Gliphoebe 1 en 2 toe, want het had geen zin in een voortgaande strijd met Maatrijk en zijn baas, de stichting Interim Beheer, ze wilde Ons Belang niet failliet laten gaan, en vooral: ze wilde zowel van de Bijlmer leegstand af als van de pensions, die respectievelijk de woningcorporaties en de gemeente klauwen met geld kostten. In 1982 werd de flat geheel ontruimd, want inmiddels wilden ook Surinamers er niet meer wonen en was het gebouw totaal verloederd. Na de grote opknapbeurt mochten er alleen die bewoners terug komen die een geldig huurcontract hadden. Veel grote appartementen bleken toen ook gesplitst in 2 kleine appartementen, waar vooral alleenstaande jongeren in trokken, waaronder veel ‘blanken’.

 

 

Op foto: verkiezingsstrijd voor een 2de kabinet Den Uyl, eind ’70 of jaren ’80. Joop den Uyl bezocht toen samen met zijn vrouw de Gliphoeve flat. Rechts op foto Chas Warning, links Roy Mungra (zonnebril).
Foto boven: Lijst 14 met Justus Maatrijk rechts

Bijlmer 50 jaar: over sloop wordt niet gerept

Een zorgvuldig uitgezocht gezin, de familie Copray, werd 25 november 1968 door wethouder Elsenburg (KVP) in de bloemen gezet en de sleutel tot hun nieuwe prachthuis overhandigd. Zie daar, riep men de journalisten toe: de eerste bewoners van de Bijlmermeer, in die tijd vooral aangeduid als Stad van de Toekomst. Volgend jaar bestaat de Bijlmer dus 50 jaar, zoals ze al eerder 50 jaar werd bij het besluit tot aanleg in 1962 en het slaan van de zogenaamde eerste paal door burgemeester Van Hall. En ook dit jaar is het feest, want herfst dit jaar was het 50 jaar geleden dat in de H-buurt het eerste dak erop ging. Als je wilt en er baat bij hebt, is er altijd reden tot festiviteiten.

Feestjes waren er ook toen begin ’90 het besluit viel om minstens 3000 hoogbouw appartementen te slopen, want Amsterdam had het helemaal gehad met die Bijlmer. En inmiddels zijn er meer dan 7000 appartementen gesloopt en is de Bijlmer even gewoon als Amsterdam west of Almere. De Bijlmer is geen getto meer en niet langer een grote verliespost voor de gemeente, waarmee indertijd de sloop gerechtvaardigd werd. ‘Arm en zwart’ moest de Bijlmer uit, zo zeiden toen wethouder Louis Genet en Nieuw Amsterdam-directeur René Grotendorst.

De Bijlmer is nog altijd het armste stadsdeel van Amsterdam, maar niet getreurd, er is ook een klusflat die een aansprekende prijs won en gejubel over onlangs verschenen boeken, waarin de Bijlmer een hoofdrol speelt. De Bijlmer mag er weer zijn en dus schrijft het altijd optimistische Amsterdam de volgende tekst op zijn website: Op 25 november 2018 is het precies 50 jaar geleden dat de eerste bewoners in de Bijlmer de sleutel van hun nieuwe huis kregen. Vanaf dat moment heeft de Bijlmer zich ontwikkeld tot een levendige, diverse, veelzijdige buurt die vele bewoners, bouwkundigen, bestuurders, kunstenaars en anderen geïnspireerd heeft en dat nog steeds doet.

We zijn vooral benieuwd naar de inspiratie die de Bijlmer aan bestuurders gegeven heeft. Maar we mogen ze niet afvallen. Ze gaan ons een feestje geven en daar is voor velen leuk aan te verdienen.

 

De originele Bijlmer, zoek de verschillen met het heden

Het Bijlmer Museum heeft nu ook 4 muren

Op 30 april 2017 openen wij een echte museum locatie in de collectieve ruimten van Grubbehoeve. De eerste expositie behelst de eerste 20-25 jaar van wat eens de Stad van de Toekomst heette. Vooral middels foto’s laten wij de groene betonstad van toen zien: de verhoogde wegen, de garages, de winkelcentra en de woonblokken in een park. Een aangezicht dat momenteel grotendeels gesloopt is. De toeschouwer maakt ook kennis met de mensen, die de Bijlmer toen bevolkten en er vooral hun eigen dingen deden, met vrolijke festivals, eigen activiteiten in eigen ruimten en bijvoorbeeld illegale huiskamer-kroegen. Het gros van de foto’s werd geleverd door Gerrit Hols die jarenlang voor de Nieuwe Bijlmer werkte, het wekelijkse huis-aan-huis blad.

Er zijn verder video’s, met onder andere uitzendingen van de Lokale Omroep Bijlmermeer (1975-1978) en archiefdozen vol bewonerskrantjes, actiepamfletten, kaarten en nota’s.

De opening begint 30 april om 17.00 uur, waarbij diverse personen hun persoonlijke verhalen uit en over de Bijlmer zullen vertellen. Onder hen ook Daan Dekker, schrijver van de onlangs gepubliceerde biografie over Siegfried Nassuth, ontwerper van de Bijlmer. Vanaf 19.00 uur is er een gezamenlijke maaltijd zoals die in de jaren ’70 geserveerd werd in de opkomende bistro.
Voor de maaltijd dient men te reserveren. Kosten 15 euro p.p. De ‘winst’ gaat naar het BijlmerMuseum. Aanmelden via: bijlmerm@xs4all.nl

Het museum zal na 30 april op afspraak te bezoeken zijn, via de email of 06 41612131. Natuurlijk kan een bezoek ook gekoppeld worden aan een rondleiding. Entree museum 5 euro; rondleiding: 125 euro voor 10-20 personen.
Het adres: Grubbehoeve 38-39

Op foto: kinderen van de Roze Panter bouwen een Indianendorp onder de metrobaan Ganzenhoef-Kraaiennest.

Bijlmer Museum van steen

den-uyl-met-chas-warningWe zijn er al een aantal jaren mee bezig, maar het is zover. We gaan een ‘echt’ Bijlmer Museum inrichten in een van de collectieve ruimten van Grubbehoeve. De eerste expo hopen we dit voorjaar te openen. Het wordt vooral een foto-tentoonstelling over de eerste 20 jaar van de Bijlmer. We beschikken daarvoor over o.a. het volledige archief van Gerrit Hols, vanaf eind jaren ’70 de vaste fotograaf van het voormalige weekblad De Nieuwe Bijlmer. We laten ook ruimte aan persoonlijke foto’s van iedereen die in die jaren iets heeft vast gelegd. Als je mee wil doen, kan je contact met ons opnemen via: bijlmerm@xs4all.nl

Op foto: Joop den Uyl en zijn vrouw bezoeken Ganzenhoef/Gliphoeve en spreken o.a. met Roy Mungra (links) en Chas Warning (rechts).

De betonnen droom

ontwerp-maaiveldGisteren, 13 december 2016, was het dus 50 jaar geleden dat burgemeester Van Hall de officieel de eerste betonpaal voor de Stad van de Toekomst door de uit het Muiderzand gehaalde zandlaag hamerde. Nu, op een andere plek, was zijn opvolger Eberhard van der Laan opgetogen, vrolijk en enthousiast de uitreiker van het eerste boekexemplaar van ‘De betonnen droom’, een uiterst leesbare biografie over de man die de Bijlmer bedacht: Siegfried Nassuth, een ernstig en ascetisch man, die vastbesloten droomde van een stad die zijn bewoners vrij, gelukkig en ontwikkeld zou maken.

De Bijlmer werd echter geen stad die zijn bewoners zelf ter hand mochten nemen. De Bijlmer werd een hete aardappel in de mond van politici en de woningbouwcorporaties die de stad beheerden. Met behulp van de sloopkogel transformeerden ze de stad van vrijheid en mogelijk nieuw geluk naar een wat suffige woonplek van gewone, alledaagse dingen, een zeker geen beroerd woonadres met een besmeurd verleden. En de vraag blijft: waarom hadden de ‘bazen’ niet de moed te blijven staan achter een droom die ze ooit deelden en waarom mag een stad zich niet ontwikkelen zoals het haar uitkomt. Waarom moet alles zo gewoon en waarom is een perspectiefrijke droom het niet waard om nagejaagd te worden, desnoods tegen de klippen op.

Gewoon omdat het niet kan en mag. Zo vertelde ons gisteren Ab Vos  – ook aanwezig bij de boekpresentatie en voormalig directeur van Volkshuisvesting (VH) Amsterdam – dat hij en collega’s ooit hadden voorgesteld de Bijlmer simpelweg zijn gang te laten gaan. Ze werden bij wijze van spreken de vergaderkamer uit gemept. Gelukkig is Ab ook een goed ambtenaar geweest. Als architect bij VH ontwierp hij Holendrecht, het begin van Bijlmer Zuid cq Gaasperdam ofwel ouderwets middelhoog en laag waarmee begin ’70 Nassuth’s hoogbouwplannen voor Bijlmer Zuid met een doffe klap in de prullenbak verdwenen. Ab was ook de latere directeur VH die bij de in 1992 startende vernieuwing van de Bijlmer zichzelf als actief mede-bepaler inschakelde. Eerder de man van zorgvuldige transformatie dan van brute sloop.